مجری پروژه انتقال آب خزر به سمنان در گفت وگو با «اعتماد»: بدون مجوز محیط زیست پروژه را شروع نخواهیم کرد

سدسازی که از مد افتاد، یا به عبارت دیگر، با هجمه شدید منتقدان وزارت نیرو مواجه شد، جایش را به پدیده ای به نام انتقال آب داد. انتقال آب یعنی آب را از یک منبع آب چون رودخانه، تالاب یا دریا به حوضه آبی دیگر (مثل انتقال آب از رودخانه ارس یا زاب به دریاچه ارومیه) یا انتقال از حوضه ای چون دریای خزر به منطقه ای خشک چون سمنان، منتقل کنند. بماند که در انتقال نوع اول، ویژگی های خاص آب منطقه مبدا ربطی به آب در منطقه مقصد ندارد و این درهم آمیزی، منجر به از بین بردن زیستمندان هردو حوضه آبی می شود. اما این گفت وگو درباره انتقال آبی از نوع دوم است، انتقال آب از دریای خزر به منطقه فلات مرکزی: سمنان. فلات مرکزی ایران، منطقه ای کویری که مستثنی از ۶٠ درصد مناطق کویری کشور نیست، به کم آبی دچار است. اتفاقی عجیب نیست. کم آبی و معضل ایجاد شده در خصوص آب به خصوص در فصل گرما، مدت هاست در کشور ظاهر شده و عده ای آن را به نام بحران می شناسند و عده ای دیگر از آن به عنوان مساله ای یاد می کنند که تنها عامل انسانی باعث ایجاد آن شده است. انتقال آب از خلیج فارس به استان های جنوبی دیرزمانی نیست کلید خورده و انتقال آب از دریای خزر به فلات مرکزی هم در حال کلید خوردن است. این پروژه که در دولت دهم، با شتاب زدگی هرچه تمام تر توسط رییس جمهور وقت، کلنگ زنی شد، به حال خود رها شده بود تا زمانی که سازمان مدیریت و برنامه، ردیف مطالعاتی برای پروژه ایجاد کرد تا امروز که چهار سال از شروع مطالعات آن می گذرد. مجری پروژه، شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران است، شرکتی که مجری بسیاری از پروژه های سدسازی و انتقال آب بوده و هست. محمد رهبری، مجری مستقیم پروژه معتقد است مخالفان و منتقدان طرح، هیچ اطلاعاتی از روند مطالعات و گزارش دهی ما به سازمان ارزیاب که همان محیط زیست است، ندارند. او در گفت وگو با «اعتماد» از نقطه شروع مطالعات می گوید تا تعداد جلسات کارشناسی که با محیط زیست داشته و ملاحظات زیست محیطی که تا به حال داشته و قرار است از این به بعد هم داشته باشد. آغاز پروژه را که از نگاه او بلامانع است، منوط به صدور مجوز از سوی محیط زیست می داند.
پروژه انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی ایران، پروژه ای است که صدای کلنگش از دولت دهم به گوش می رسد. رییس جمهور هم چند ماهی است روی پروژه های آب تاکید به تسریع دارد. وضعیت فعلی پروژه انتقال آب خزر به فلات مرکزی و سمنان چگونه است؟
در سفرهای استانی دولت قبل، در سال ٨٩ مصوبه ای بوده مبنی بر تامین آب شرب و صنعت از دریای خزر برای منطقه فلات مرکزی: استان سمنان. در آخرین سفر استانی دولت، مصوب شده ردیف مطالعاتی برای این پروژه تعریف شود، سازمان مدیریت و برنامه ریزی وقت هم ردیف مطالعاتی ایجاد کند و مطالعاتش شروع شود. اوایل سال ٩١ هم مراسم نمادینی برگزار شد تحت عنوان کلنگ زنی پروژه که اذهان عمومی روی آن متمرکز شد. همه انتقاداتی که می شنویم از تبعات آن شروع زودهنگام بود. ما در شرکت آب و نیرو، از تیرماه ٩١ کارفرما و دستگاه اجرایی پروژه شدیم. قبل از آن، آب منطقه ای و شرکت آب و فاضلاب کشور کارهای مقدماتی مختصری انجام داده بودند و مطالعات در حد فاز شناخت انجام شده بود. نخستین قدم، انتخاب مهندس مشاور بود که شرکت مهاب قدس که شرکت با تجربه ای در بخش آب کشور است را انتخاب کردیم. مطالعات فاز یک این طرح را شروع کردیم. مطالعات طراحی های فنی، مطالعات مربوط به بحث های اقتصادی، محیط زیست، اجتماعی که برای یک پروژه بزرگ لازم است را شروع کردیم. ما مطابق عرف و رویه های جاری، مطالعات اجمالی و اولیه محیط زیست مان را به سازمان محیط زیست دادیم. سازمان هم تکلیف کرد که باید برایش مطالعات ارزیابی تفصیلی داشته باشید که این هم در دستور کار ما قرار گرفت. مطالعات مرحله اول تا سال ٩٣ انجام شد و برای تصویب در شورای فنی مان عرضه شد. همزمان با این مطالعات، مطالعات پدافند غیرعامل و میراث فرهنگی را با شرکت های صاحب صلاحیت انجام دادیم. در مورد میراث فرهنگی با پژوهشکده میراث فرهنگی کار کردیم و مطالعات پدافند را به ستاد پدافند غیرعامل ارسال کردیم تا تصویب شود. برای هر دو دستگاه منتظر نظر نهایی و دفاعیه خودمان هستیم. پژوهشکده میراث باید نظر نهایی بدهد تا اگر تداخلی با محوطه های باستانی داشته باشیم، در طراحی ها لحاظ کنیم و اگر نیاز به نجات بخشی داشته باشیم، نجات بخشی کنیم.
نظر سازمان محیط زیست درباره گزارشاتی که دادید، چیست؟
سازمان محیط زیست بر اساس صورتجلسه ای که در آن دستور داد، مجوز موافقت با کلیات را داد، مشروط به انجام مطالعات تفصیلی و تصویب کارگروه ماده ٢، همان چیزی که قانون می گوید. ما برای تکمیل این مطالعات، قرارداد انجام آزمایشات برای دریای خزر را که متاسفانه مدعی زیاد دارد اما متولی ندارد، با پژوهشکده اکولوژی خزر در ساری بستیم. ما نیاز به اطلاعات جامعی از پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خزر داشتیم که متاسفانه موجود نبود. این پژوهشکده هم به مدت یک سال به صورت منظم براساس استانداردهای خودشان نمونه برداری کردند تا همه اطلاعات مورد نیاز از آب خزر از آبزیان تا پلانکتون و بحث های شیلاتی را کسب کنند. سال ٩٢ یک گزارش میان کار برای هماهنگی و اطلاع از وضعیت کارمان به محیط زیست دادیم. سال ٩٣ هم گزارش تکمیل شده تری را به دفتر ارزیابی زیست محیطی ارسال کردیم. روال معمول این است که گزارش توسط معاونان بررسی و جلسات کارشناسی برگزار می شود. ایرادات در این رفت و برگشت ها گفته می شود و نهایتا می رسد به کارگروه ماده ٢. گزارش ما هم این روال را طی کرد، شاید ١٧جلسه رسمی کارشناسی داشتیم. طبیعتا این پروژه، پروژه خاصی است که باید چند دیسیپلین در آن، مورد بررسی قرار گیرد. محیط دریایی، عبور از جنگل های منطقه مازندران و محدوده مقصد بخش هایی است که نشان می دهد باید مطالعات ارزیابی انجام می دادیم.
میزان آسیبی که قرار است به دریای خزر وارد شود را محاسبه کرده اید؟
ما در جنوب دریاچه خزر هستیم. آسیب پذیری ما در خصوص این دریا بیشتر است. البته خود دریا به لحاظ وضعیت آلودگی هایش حال و روز خوبی ندارد. سازمان، حساسیت بجا ودرستی داشته که روی محیط دریایی تمرکز زیادی دارد. محیط زیست یک چارچوب مشخص دارد که ما در خزر بیشتر و مشخص تر از الگوی چارچوب مصوب، انجام دادیم. بعضا در بعضی بخش ها استاندارد و دستورالعمل مدون نداشتیم که با همکاری بدنه کارشناسی سازمان تهیه کردیم و مطالعات مان را تکمیل کردیم. نهایتا در آبان ٩۴، رسیدیم به اینکه جلسه شورای ارزیابی برای پروژه تشکیل شود. در این جلسه هم مطالعات بیشتری خواستند و صورت جلسه کردند که گزارشات تکمیلی تر و جدیدتر ارایه دهیم. شاید برای نخستین بار در این پروژه بحث های ارزش گذاری اقتصادی به ما دیکته شدکه ما هم استقبال کردیم. در بهمن سال ٩۴ گزارشات تکمیلی را مجددا فرستادیم تا اینکه در ١۴ فروردین ٩۵ جلسه ای با معاونان سازمان داشتیم. باز هم گزارشاتی که ما تکمیلی داده بودیم، بازنگری کلی تر شد و باز از ما کار بیشتر خواسته شد.
بحث انتقال آب به طور کلی مورد تایید سازمان نیست و آن را آخرین راهکار برای نجات یک منطقه می داند. در این مورد با سازمان به مشکل برنخوردید؟
اینکه انتقال بین حوضه ای آخرین راهکار باشد را ما هم قبول داریم. اما موضوعات آب، مستقل از هم نیست. ماباید همه پکیج کلان آب مملکت را یکجا لحاظ کنیم. پاسخ این مساله در طرح جامع آب کشور است. خوشبختانه طرح جامع آب داریم. مساله آب در هر منطقه ای راهکار خودش را دارد. دکتر ابتکار در مورد انتقال آب می گوید که این مرده خواری است، یعنی جایی که جان تان در خطر است، مرده خواری هم می کنید. این بحث شاید چالش زیاد داشته باشد. ما در بحث های مدیریت مصرف آب جا ماندیم. تردیدی هم نداریم اولویت با مصرف بهینه منابع آب موجود است. اما باید یادمان باشد موردی بسنجیم و نسخه واحد برای همه کشور نپیچیم. منطقه هدف ما، منطقه ای است با منابع آب محدود. بیشتر از ٨٠ درصد آب منطقه از آب های زیر زمینی تامین می شود. از ٢٠ سال گذشته شیب تند افت سطح آب داریم. سالی ٧٠ تا ٨٠ سانت میانگین افت سطح آبخوان. بارندگی اش هم از کل کشور پایین تر است: ١۴٠ میلی متر میانگین. نکته اساسی این است که بحث مدیریت مصرف چند سالی است در این منطقه دنبال می شود. کل چاه های غیرمجاز بسته شده، همه چاه های مجاز کنتور هوشمند دارند. در بحث جمع آوری و بازچرخانی فاضلاب، تمام شهرهای استان یا دارند شبکه اجرا می کنند یا مناقصه گذاشتند. در این میان مدیریت چاه ها از همه مهم تر و بزرگ تر بوده. با همه کارهایی که دارد انجام می شود، دولت یک وظیفه جدی برای تامین آب آشامیدنی مردم دارد. یکسری وظایف دیگر برای معیشت و اشتغال و حفظ سکونت مردم در سکونتگاه ها. به خصوص منطقه کویر که حساسیت های کلان تر ملی و امنیتی خودش را دارد. برای سمنان برای افق این طرح که سال ١۴٢۵ است، فرض کردیم هیچ تامین آبی برای کشاورزی نمی خواهیم بکنیم، برای تامین نیاز شرب و صنعت ۴۵٠ میلیون متر مکعب کمبود آب خواهیم داشت. ٢٠٠ میلیون اش را ما برای این طرح درنظر گرفتیم، ٢۵٠ تای دیگر را با صرفه جویی و بازچرخانی پساب به دست می آوریم. جمعیت حاضر سمنان ۶٠٠ هزار نفر است، با همین آهنگ رشد جمعیت در افق ١۴٢۵ به یک میلیون نفر می رسیم. از این ٢٠٠ میلیون آب، قرار است ۵٠ میلیون آب شرب را تامین کند و ١۵٠میلیون دیگر نصیب صنعت شود، مشروط به اینکه خود صنعت هزینه را تامین کند. دولت پول ندارد که آب را منتقل کند. در مجوز تخصیص آب وزارت نیرو هم آمده تخصیص آب بخش صنعت مشروط به مشارکت صنعت است. دولت دنبال اجرا نیست. ما باید اجرایش را هم به بخش خصوصی بدهیم.

از مباحثی که در این میان مطرح است، قیمت تمام شده آب برای مصرف کننده است. با توجه به مشارکت بخش خصوصی، مساله اقتصادی این پروژه به چه ترتیب پیش می رود؟
یکی از بحث هایی که مطرح می شود این است که این آب غیراقتصادی است، در حالی که اگر باشد، صنعت خواستار آن نخواهد بود. دولت وظیفه دارد آب شرب را تامین کند. گرچه هیچ کدام از پروژه های شرب توجیه اقتصادی ندارند، اما تامین آن وظیفه حاکمیتی است. در این پروژه، بخش خصوصی، همه آب را منتقل می کند، دولت هم آب شرب مردم را خریداری می کند. قیمت محصول هر پروژه تابع چند فاکتور است. هزینه های احداث و نحوه تامین مالی از مهم ترین مسائل اقتصادی است. برای تامین منابع، هم می توان وام قرض الحسنه بدون بهره گرفت، هم می توان از صندوق توسعه ملی وام گرفت و هم از بازار آزاد. حالت های مختلف، بسته به اینکه پروژه به چه روشی تامین شود، قیمت های نهایی متفاوتی خواهد داشت. هزینه اجرای پروژه بر اساس فهرست سال ٩۵، ۴٧٠٠ میلیارد تومان است. هزینه عملیات اجرایی که بسته به روش تامین مالی دارد، اگر این پروژه را با بودجه صرفا دولتی پیش ببریم، قیمت تمام شده آب میانگین سمنان مترمکعبی می شود ٣٨٠٠ تومان. اگر با وام و تسهیلاتی مثل صندوق توسعه ملی یا فاینانس خارجی که بهره ها نزدیک به صندوق باشد، مترمکعبی می شود ۴٢٠٠ تومان و اگر کلااز وام های با بهره ٢۵ درصدی بانک ها، بازار، فروش اوراق مشارکت یا فرابورس تامین شود، قیمت به ۵٧٠٠تومان می رسد. ما که بودجه دولتی نداریم، به نظر می رسد باید ترکیبی از فاینانس و صندوق توسعه ملی و درآمدهای آینده خود پروژه باشد: سهام بفروشیم یا به صنایع پیش فروش انشعاب بکنیم. صنعت می تواند به این روش ها مشارکت کند و این می شود پکیج اقتصادی طرح.
قرار است این آب نصیب کدام صنایع استان شود؟ آب بری صنایع مشخص شده است؟
مشتری عمده این آب معادنند. معدن که قابل جابه جایی نیستند این حرف درست است که چرا صنعت آب بر را در کویر بزنیم، ولی ما بنا نیست با این آب، صنعت آب بر بزنیم. قرار است معدن استخراج کنیم. تاکید می کنم با همه این اوصاف، این آب، آب اقتصادی است. در صنعت، تاثیر آب در میانگین قیمت تمام شده محصولات، ۵/٢ درصد است و در معادن ١٢ درصد. اشتغالی که صنعت در آب ایجاد می کند، قابل قیاس با کشاروزی نیست. در صنعت، یک لیتر بر ثانیه آب می تواند ۵٠ شغل ایجاد کند.
یکسری صنایع آب بر هم در منطقه هستند که می توانستند آنجا نباشند.
بله، هستند، اما برای شان کاری نمی شود کرد. آنهایی که از قبل ایجاد شده اند، دیگر شده، می توانست نباشد. خیلی جاها نباید از این صنایع داشته باشیم. مثلامگر در ایلام، آب داریم که که پتروشیمی می زنیم؟ شما درست می گویید. اما صنعتی که هست را نمی توان برایش کاری کرد.
مهم است که بدانیم چند درصد صنایعی که می خواهند آب را از شما بگیرند، آب برند.
بیشتر صنایع آنجا آب دارند، بیشتر آنهایی که نیاز به آب دارند، معدن اند. در استان سمنان صنایع، خرده ریزند، صنعت عمده ای مثل پتروشیمی در استان نداریم. باید با آمایش سرزمین، مکان استقرار صنایع مشخص شود. اما در استان، عمده صنایع، کم آب برند. اصلاآبی در منطقه نیست. غیر از معادن، بقیه سرمایه گذاران هم نمی روند صنعت پرآب را در کویر احداث کنند. موقعیت سمنان به لحاظ اینکه در چهارراه شمال- جنوب کشور است و چسبیده به استان تهران، موقعیت خاصی را ایجاد می کند که یکی از امکانات و ظرفیت های پاسخگویی به سرریز صنایع و کارخانه های استان تهران، سمنان می شود.
چقدر امکان دارد آبی که انتقال می یابد به کشاورزی برسد؟
امکان ندارد. چون کشاورز باید پول بدهد. با این آب ۴٢٠٠ تومانی می خواهد هندوانه بکارد؟ برایش به صرفه نیست. دولت که قرار نیست در بخش کشاورزی یارانه بدهد.
ممکن نیست این اتفاق از سوی دولت بیفتد؟
چنین فکری به ذهن ما هم نرسیده است. بله، می شودکسی با بازچرخانی آب و با کمترین آب، بهترین محصول را ایجاد کند و درواقع کشاورزی گلخانه ای کند که این سیاستگذاری دولت هم هست و دنبال می شود: اما این کشاورزی گلخانه ای در رده صنعت جا می گیرد. این آب هیچ ربطی به کشاورزی ندارد.
طول و عمر پروژه شما چند سال است؟
طبق برآوردهای ما بین ٣۶ ماه تا ۵ سال است. دوره عمر پروژه ٣٠ سال است. البته این عدد با عمر تجهیزات سنجیده می شود.
از میان مسیرهایی که برای انتقال درنظرگرفته اید کدام نهایی شده؟
ما ٩ مسیر را مطالعه کردیم. چند چالش محیط زیستی در این میان داریم. بحث آب گیری از دریا را داریم که موجودات زنده و آبزی در آبگیری مکش می شوند. ابعاد دهانه های مکش را طوری می گیرند که سرعت محدود شود و موجودات دریایی ورود نکنند. چون خروج این موجودات از دریا همانقدر که به ضرر محیط زیست است به تاسیسات ما هم آسیب می زند.
یکی از بحث های محیط زیست نمک زدایی و شیرین کردن آب است. اینکه توده نمک کجا تخلیه می شود و چه میزان خسارت به محیط زیست وارد می کند.
در بحث برگشت پساب به دریا، ما دو برابر نیازمان، آب می گیریم، ۵٠ درصد آب، شیرین می شود و ۵٠درصد با غلظت دو برابر به دریا برمی گردد. چالش اصلی ما این است. تمام اختلاف نظرهایی که مطرح می شود، برگشت پساب است. راندمان آب شیرین کن را پایین (۵٠) درصد گرفتیم تا غلظت نمک کمتر شود. ضابطه محیط زیست این است که آب از نقطه ای که رها می شود، در شعاع ٢٠٠متری اش باید تفاوت غلظت به زیر ١٠ درصد برسد. آبی که از دریا برمی داریم، ١٢ و نیم گرم در لیتر نمک دارد، نصفش را برمی گردانیم با غلظت ٢۵ گرم که دوبرابر شوری است. ما باید در فاصله ٢٠٠ متری آنقدر غلظت را پایین بیاوریم که ١٢ و نیم می شود ١۴. تعداد نازل هایی که آب را تخلیه می کنند و زاویه و عمق کارگذاری نازل، بخش های دیگری از ضابطه هایی است که در طراحی های ما تامین می شود. ما در عمق ١٠ متری تخلیه می کنیم. ما تعهدی داریم که در این بحث های زیست محیطی، ملاحظات اقتصادی مان را کنار بگذاریم. در این بحث ها چانه زنی نداریم. حتی به مشاورمان هم گفته ایم حق ندارید در مباحث محیط زیستی، ملاحظات اقتصادی را وارد کنید.
از کدام منطقه جنگلی می خواهید عبور کنید؟
از گوهرباران در ۶ کیلومتری نیروگاه نکا شروع می شود و به منطقه دشت ساری می آید و در نهایت در مجاورت خطوط نفت وارد جنگل می شود. ما برای عبور از منطقه جنگلی، دو سه تا کریدور بیشتر نداریم. قبل از جنگل از کارخانه چوب و کاغذ ساری می رسیم، بعد وارد جنگل می شویم تا منطقه دوآب در جاده فیروزکوه و بعد از آن به دره خطیرکوه می رسیم و به خط انتقال موجود آب سمنان. از ١٨٠ کیلومتر اولیه مسیرمان، ١۴٠کیلومتر را روی خطوط قبلی نفت حرکت می کنیم. یکی از مزیت های این کار، تخریب کمتر جنگل است. ۵٠ کیلومتر از ١٨٠ کیلومتر را در محدوده جنگلی هستیم. برای احداث خط لوله و خطوط برق رسانی و همه تاسیسات پروژه، ٢٣ هکتار جنگل تراشی داریم. اگر می خواستیم از مسیر دیگری غیر از خط نفت برویم، باید یک باند ٢٠ متری را ایجاد و ١٠٠ هکتار درخت قطع می کردیم. برای این کار درختان شمارش شده اند، درواقع درخت به درخت گزارش دارد، حتی گونه های موردنظر هم مشخص شده. ۵ برابر میزان تخریب هم پیشنهاد جنگل کاری دادیم.
قطر لوله انتقال آب در پروژه چقدر است؟
١۴٠٠ میلی متر یا ۵۶ اینچ. دورانی که این دو خط لوله را طراحی کردیم، در تحریم بودیم و فولاد کشور از لحاظ ضخامت و جنس محدودیت داشت، الان اگر شرایط مهیا باشد می توانیم دو تا لوله را یک لوله کنیم با قطر ٢ هزار میلی متر. ترانشه مان هم یکی می شود، حریم ها و مسیرمان یکی می شود. از مسیر که بگذریم، چالش ساحلی هم داریم، ساحلی که می خواهیم تاسیسات در آن نصب کنیم، محل صیادی صیادانی است که صید و ارتزاق می کنند. طرحی دادیم برای اشتغال بعدی این ٨٠ نفر در پروژه چون محل کارشان تحت تاثیر پروژه قرار می گیرد. مهم تر از همه اینها، پیشنهاد سیستم مدیریت کنترل و پایش است که ارایه کردیم. خودمان را مکلف می دانیم بهترین و مدرن ترین تجهیزات روز سیستم پایش آنلاین را داشته باشیم. طرح پژوهشی را هم یک سال است شروع کرده ایم که با استفاده از تکنولوژی روش وی سی آر برای حذف نمک از آب دریا به صورتی که ما برگشت پساب به دریا را حذف کنیم. به این می گویند zero descharge. همه چالش ما برگشت آب شور به دریاست. تجمع نمک باعث از بین رفتن آبزیان می شود. اگر عامل افزایش دهنده نمک را حذف کنیم و نمک را به رسوبات دیگری چون nacl و mgcl و کلریدفلزات مختلف تبدیل کنیم و مشاور ارزیاب ما که محیط زیست است تایید کند، هم خدمت به مملکت است و هم تسهیلگر. آن زمان راندمان برداشت آب به بالای ٩٠ درصد می رسد.
مساله دیگری که در میان است منفعتی است که نصیب سمنان می شود و ضرر و خسارتی که مازندران باید متحمل شود. در این مورد چه راهکاری دارید؟
اگر شهرهای مازندران کمبود آب شربی داشته باشد، می تواند در این پروژه تامین شود. ما نمی توانستیم از آب های سطحی مازندران برای سمنان برداریم، چون این استان با وجود تصور عمومی که فکر می کنند پربارش است و مشکل آب ندارد، بارش در ارتفاعات کمی دارد و بیشتر در دشت ساری است که بارش دارد و این کفاف استان را نمی دهد. سد شهید رجایی در جنوب ساری، بارندگی ۶٠٠ میلی متر در سال دارد، به اندازه ایلام است. طبیعی است اگر منابع آبی باشد، اولویت خود مردم استانند.
شروع پروژه تان قرار است کی باشد؟
ما اول باید مجوزهای مان را بگیریم. یک بار شروع زودهنگام داشتیم. تا زمانی که بنده اینجا مجری باشم، تا همه مجوز های محیط زیست و بقیه را نگیریم و تا آنها را قانع نکنیم، (البته محیط زیست که هیچ وقت قانع نمی شود) و خیال مان از این بابت راحت نشود، اقدامی برای جذب سرمایه گذار نمی کنیم. اما امیدواریم در سال ٩۵ مجوزهای مان را بگیریم.
می خواهیم سمنان را نجات دهیم
شاید این اشتیاق به احداث صنایع جدید با انتقال آب، بیشتر شود. ما برایش سقف گذاشتیم. این تصور را از ذهن تان دور کنید که با ٢٠٠ میلیون متر مکعب آب، سمنان پرآب می شود. فرونشست دشت ها، ازبین رفتن مراتع و محیط طبیعی باعث شده سالی ١٨٠ میلیون مترمکعب از آبخوان این استان برداشت کنیم. تک بعدی که نگاه نمی کنیم. وقتی می خواهیم برداشت آب را محدود کنیم باید مردم، تنش های اجتماعی و سیاستگذاری های کلان کشور را یکجا ببینیم. سالی ٧٠ سانت افت آبخوان، آمار رسمی مملکت است و این تقریبا معادل حدود ١٨٠ میلیون مترمکعب کسری آب است. با این آب، نمی خواهیم سمنان را آباد کنیم، می خواهیم جلوی تخریب بیشترش را بگیریم.

منبع: اعتماد کد خبر: ۳۵۴۳تاریخ انتشار:۱۳۹۵/۰۳/۱۶