بررسی برهمکنش آب زیرزمینی و رودخانه با روش‌های کیفی

محققان دانشگاه شهید چمران اهواز در یک رساله دکتری به بررسی برهمکنش آب زیرزمینی و رودخانه با استفاده از روش‌های کیفی، بخش شمالی محدوده دزفول-اندیمشک پرداختند.

محمد فاریابی، دانشجوی رشته زمین‌شناسی گرایش آب‌شناسی به عنوان نخستین فارغ‌التحصیل مقطع دکتری دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید چمران اهواز در رساله دکتری خود که آن را با راهنمایی دکتر منوچهر چیت سازان و مشاوره دکتر علیرضا زراسوندی ارائه کرده، آورده است: در سال‌های اخیر لزوم مدیریت یکپارچه منابع آب باعث شده تا بررسی بر همکنش آب‌های سطحی و زیرزمینی اهمیت زیادی پیدا کند. یکی از مهمترین انواع تبادلات آبی در حوزه‌های آبریز مناطق خشک و نیمه خشک، بین رودخانه‌ها آب‌های زیرزمینی رخ می‌دهد.

در این تحقیق وضعیت ارتباط هیدرولیکی رودخانه دز و آب زیرزمینی بررسی شده است. منطقه مورد مطالعه بخش شمالی محدوده دزفول – اندیمشک بوده است. در این تحقیق سعی شده است با استفاده از یک روش ترکیبی که شامل اندازه‌گیرهای تراز آب رودخانه و آبخوان، هیدروشیمی، بیلان و مدل‌سازی آب زیرزمینی است، وضعیت ارتباط هیدرولیکی رودخانه دز و آب زیرزمینی بررسی شود.

نتایج مدل سازی در این پژوهش نشان داد که میزان تغذیه آبخوان از رودخانه در سال آبی ۹۱-۹۰ در حدود ۱۲ میلیون متر مکعب بوده است. بیشترین میزان تغذیه از رودخانه در دوره مرطوب در فاصله ماه‌های دی تا اردیبهشت رخ می‌دهد. نتایج مدل کیفی نیز مؤید نقش مثبت رودخانه بر کیفیت آبخوان است.

نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که رودخانه دز در منطقه مورد مطالعه به صورت یک رودخانه دهنده عمل کرده و باعث بهبود وضعیت کمی و کیفی آبخوان می‌شود.

بر اساس این گزارش، دکتر چیت‌سازان، استاد راهنمای این رساله نیز در این باره اظهار کرد: در حال حاضر ۱۶ دانشجوی دوره ph.D در دانشکده علوم زمین مشغول تحصیل هستند که محمد فاریابی نخستین فارغ‌التحصیل از میان آنهاست.

وی موضوع پایان‌نامه این دانشجو را کاربردی دانست و افزود: این تحقیق از لحاظ آلودگی و تاثیر آن بر منابع آب و آب‌های زیرزمینی حائز اهمیت است.

به گفته وی، از این پایان‌نامه دکتری تاکنون چهار مقاله استخراج و در مجلات ISI و ISC منتشر شده است.

منبع:ایسنا کد خبر: ۹۴۰۴۱۵۰۸۶۶۷ تاریخ انتشار:دوشنبه ۱۵ تیر ۱۳۹۴ – ۱۳:۱۷